روغن ارده کنجد چیست؟ + خواص بی نظیر روغن ارده کنجد

ضرورت استفاده از روغن سالم

روغن یکی از مهمترین و پر مصرف ترین محصولات مورد استفاده در سبد غذایی خانواده هاست. بنابراین صرف زمان هزینه کافی برای انتخاب روغن سالم، ضروری است و انتخاب صحیح روغن می تواند به سلامت اعضای خانواده بی‌انجامد. روغن و چربی‌های خوراکی، یکی از گروه‌های غذایی ضروری برای بدن انسان است و هر فرد سالم باید ۲۵ تا ۳۰ درصد از کالری مصرفی روزانه خود را از چربی‌ها دریافت کند.

این میزان در افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی و همچنین افراد دچار فشار خون و کلسترول بالا باید کمتر باشد. با این حال حذف کامل این گروه غذایی ممکن نیست و می تواند صدمات جبران ناپذیری را بر سلامت انسان وارد آورد. پس بهتر است از چربی هایی استفاده شود که سلامتی این بیماران را تضمین کند. استفاده از روغن‌های سالم و خالص می تواند مواد مغذی لازم را به بدن انسان برساند و مصرف روزانه این روغن ها برای سلامتی قلب و عروق مفید است.

روغن ارده کنجد یکی از روغن‌های گیاهی خالص و سرشار از مواد مغذی است که به دلیل خواص شگفت انگیز و عطر و طعم خاصی که دارد در سال‌های اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته است. جایگزین کردن این محصول با روغن‌های مملوء از چربی‌های اشباع و روغن‌های ناسالم، بی تردید زندگی بهتر و سالم تری را برای شما به ارمغان می‌آورد.

مزایای استفاده از محصولات کنجدی

دانه‌های کنجد از سالیان دور در کشورهای آسیایی و به ویژه ایران بسیار مورد توجه بوده است و به عنوان یک چاشنی و همچنین برای استخراج روغن، مورد استفاده قرار می‌گرفته است. تانزانیا بزرگترین تولید کننده روغن کنجد است و این روغن را به دو صورت معمولی و روغن حاصل از دانه های برشته شده عرضه می‌کند. دانه های کنجد حاوی مقادیر بالایی روغن هستند؛ این دانه‌ها بیش از ۵۰ درصد روغن و ۲۵ درصد پروتئین دارند. ۱ قاشق غذاخوری از روغن کنجد ۱۲۰ کالری انرژی و ۱۴ گرم چربی دارد.

روغن طلایی رنگ حاصل از کنجد خواص بسیاری برای سلامتی داراست. روغن ارده کنجد، یکی از محصولات اصلی کنجد است و با توجه به روش استخراج دارای انواع مختلفی می‌باشد. کشورهای مختلف روش‌های متفاوتی را برای استخراج روغن کنجد به کار می برند که در نتیجه آن، روغن‌های حاصله رنگ، طعم و خواص متفاوتی دارند.

تفاوت روغن ارده کنجد و روغن کنجد

روغن ارده کنجد یکی از محصولات سنتی شهرستان اردکان یزد است. این روغن نیز مانند روغن کنجد از دانه‌های کنجد استخراج می‌شود و هیچگونه افزودنی در آن بکار برده نمی‌شود. اما تفاوت در روش استخراج این دو روغن سبب تفاوت‌های طعمی، کاربردی و ظاهری بسیاری در محصولات حاصله می‌شود.

تفاوت روغن ارده کنجد و روغن کنجد به روش استخراج این دو روغن مربوط است. درتهیه روغن کنجد معمولا از روش پرس سرد استفاده می‌شود. این روغن از کنجد پوست گیری نشده و خام تحت فشار و بدون اعمال حرارت بالا به دست می آید، در حالی که روغن ارده کنجد را از کنجدی می گیرند که پس از شستشو و پوست گیری حرارت دهی می‌شود و در نتیجه روغن حاصل، خواص و طعم متفاوتی دارد؛ در حقیقت روغن ارده را از کنجد تفت داده شده، استخراج می کنند. هر کدام از محصولات بدست آمده دارای ویژگی‌های منحصر به فردی هستند و معمولا با توجه به نیاز مصرف کننده انتخاب می‌شوند.

روغن کنجد و روغن ارده کنجد هر دو دارای خواص بی نظیر کنجد هستند. با این تفاوت که در تهیه روغن ارده کنجد به دلیل استفاده از حرارت و پوست گیری، بار میکروبی کاهش می یابد. ضمن اینکه این روغن به دلیل حرارت دیدن و برشته شدن مزه خامی ندارد و دارای طعم بی نظیری است که این محصول را به یک انتخاب عالی برای مصرف در سالادها، انواع سس‌ها و به عنوان افزودنی نهایی در انواع غذاها مبدل می سازد. رنگ روغن کنجد نسبت به رنگ روغن ارده کنجد ، مقداری تیره‌تر بوده و نقطه دود کمی پایین‌تری از روغن ارده دارد. از روغن ارده کنجد می توان برای تفت دادن و پخت و پز نیز استفاده کرد.

طب سنتی و خواص روغن ارده کنجد

محققان طب سنتی ایرانی روغن ارده کنجد را روغن سالم تری ارزیابی کرده و روش استخراج این روغن را راهی برای حذف بعضی از ترکیبات نامناسب برای سلامتی می دانند؛ بنابراین مصرف روغن ارده کنجد را توصیه می کنند. از نظر طب سنتی، پوست کنجد حاوی فیتات و اگزالات هست و باعث ایجاد سنگ کلیه میشود.

روغن ارده کنجد ، دارای خواص بسیار زیادی است که ممکن است از شنیدن آن شگفت زده شوید؛ از جمله خاصیت پیشگیری از سرطان و حفظ سلامت قلب و عروق. روغن ارده کنجد، دارای مقادیر بالایی از لینولئیک اسید است. لینولئیک اسید، یکی از دو اسید چرب ضروری مورد نیاز بدن است که بدن انسان قادر به ساختن آن نیست. اسیدهای چرب ضروری برای رشد طبیعی و سلامتی قلب، رگ‌ها و اعصاب بدن مورد نیاز هستند و باعث شادابی و جوانسازی پوست و بافت‌های مختلف بدن می‌شوند. تحقیقات اخیر نشان داده است که کمبود لینولئیک اسید در رژیم غذایی باعث عوارضی همچون ریزش مو، نوسانات خلقی، راش‌های پوستی و آکنه می‌شود. همچنین افزایش استعداد ابتلا به عفونت، عدم ترمیم زخم و در موارد شدیدتر بروز بیماری‌های قلبی، کبدی و کلیوی از عوارض کمبود این اسید آمینه ضروری است.

تحقیقات پزشکی جدید نشان داده است که مصرف روغن ارده کنجد، برای قلب و کلیه مفید بوده و از آنجایی که روغن های گیاهی فاقد کلسترول هستند، مصرف منظم روغن ارده کنجد و جایگزین کردن آن با روغن های ناسالم می‌تواند به مرور زمان منجر به کاهش کلسترول خون در افراد دچار کلسترول خون بالا شود. در بررسی‌های آزمایشگاهی، محققان سازمان غذا و داروی آمریکا گزارش داده اند که یک رژیم غذایی سرشار از روغن کنجد باشد یا روغن کنجد برشته شده می تواند به طور قابل توجهی باعث کاهش سطح کلسترول خون در حیوانات شود.

تحقیقات در ژاپن نشان داده است که رژیم غذایی غنی از سیزامین و فیتو استروژن موجود در روغن کنجد، خطر فشار خون، ابتلا به بیماری‌های کلیوی و قلبی را کاهش می دهد. همچنین روغن ارده کنجد، سرشار از اسید اولئیک است. اسید اولئیک ترکیب اصلی روغن زیتون است و به نظر می‌رسد روغن‌های تصفیه نشده‌ای که سرشار از اسید اولئیک باشند، برای سلامتی قلب و عروق بسیار مفید هستند.

از دیگرخواص روغن ارده کنجد جلوگیری از پوکی استخوان و ترمیم و رشد استخوانی به دلیل وجود دو ماده معدنی مهم مس و کلسیم است. علاوه بر موارد ذکر شده تحقیقات پزشکی نشان می دهد که وجود منیزیم برای متابولیسم قند، در بدن لازم است و ممکن است باعث آزادسازی و فعال شدن انسولین شود؛ در نتیجه مقادیر بالای منیزیم موجود در روغن ارده کنجد ، این روغن را به انتخاب مناسبی برای افراد مبتلا به دیابت تبدیل می کند.

سلامت پوست و مو با استفاده از روغن ارده کنجد

شاید شما فقط به مصارف خوراکی روغن کنجد توجه کرده باشید و از سایر خواص آن چیزی نشنیده باشید. در اینجا ما سعی می کنیم تا شما را با سایر خواص روغن ارده کنجد آشنا کنیم.

• سطوح بالای روی در روغن‌های حاصل از کنجد با استفاده موضعی نیز سبب بهبود سلامت پوست می‌شود. روی به خوبی در سطوح عمیق پوست جذب شده و ضمنا باعث کاهش التهاب و کاهش رشد باکتریایی بر روی زخم‌ها می‌شود.
• روغن کنجد دارای آنتی اکسیدان‌های قدرتمند و ویتامین E است که از رادیکال‌های آزاد جلوگیری کرده و روند پیری پوست را به تاخیر می اندازد. همچنین ویتامین E موجب بهبود خشکی مو و پوست شده و استفاده از این روغن به عنوان روغن ماساژ برای سلامتی پوست توصیه شده است. همچنین می تواند سبب کاهش آسیب دیدگی‌های مو شده و موهای سالمی را برای شما به ارمغان آورد.
• بهبود سلامت دهان و دندان از دیگر خواص روغن کنجد است. مطالعات پزشکی نشان داده است که قرقره کردن روغن کنجد باعث کاهش میکروب‌های دهان و دندان شده و سبب سلامتی لثه‌ها و دندان‌ها خواهد شد.

روش استخراج روغن ارده کنجد

در این روش سنتی، دانه‌های کنجد ابتدا شستشو داده می شوند تا آلودگی‌ها و میکروب‌های موجود بر سطح کنجد پاکسازی شود. در مرحله بعد دانه‌های شسته شده پوست گیری می شوند. این مرحله علاوه بر اینکه سبب بهبود طعم محصول نهایی می‌شود، بقایای هرگونه آلودگی‌های سطح کنجد را نیز حذف می‌کند. در مرحله سوم دانه‌های کنجد حرارت داده می‌شوند. این مرحله در استخراج روغن ارده بسیار مهم است زیرا حرارت دهی باید کنترل شده و در دمای استاندارد انجام شود.

سپس دانه‌های تفت داده شده به خوبی آسیاب می‌شوند. محصول تولید شده در این مرحله ارده نام دارد که یکی از محصولات بی‌نظیر تولید شده از کنجد است. برای جداسازی روغن از ارده، به این محصول طبق استانداردهای مشخصی آب اضافه می‌شود. این آب جذب بافت ارده شده و در نتیجه روغن از ارده خارج می‌شود. در مرحله بعدی بقایای تفاله ارده و آب از روغن حذف می‌شوند تا روغن کاملا خالص به دست آید؛ تفاله حاصل از روغن گیری معمولا به مصرف دام می رسد.

اما سوالی که در اینجا پیش می آید این است که آیا حرارت، ممکن است باعث اکسید شدن روغن حاصله و تخریب آن شود؟ باید در نظر داشته باشیم که این حرارت دهی به صورت کنترل شده و تحت شرایط استاندارد انجام می‌شود و محصول نهایی دچار آسیب حرارتی نخواهد شد. همچنین باید بدانیم که معمولا تحمل حرارتی روغن ارده کنجد 230 درجه و روغن کنجد 210 درجه و هر دو برای سرخ کردن های معمولی و خانگی مناسب هستند.

در سایر کشورهای آسیایی بعضی از روغن‌های کنجد تولیدی فقط به منظور مصارف پخت و پز و سالاد تهیه می شوند. این محصولات برای داشتن طعم قوی تر، مدت زمان بیشتری حرارت دهی و تست می شوند تا طعم آجیلی منحصر به فردی پیدا کنند. روغن‌های ذکر شده، بیشتر به عنوان طعم دهنده به خصوص در کشورهای آسیای شرقی استفاده می شوند. رنگ این روغن‌ها مایل به قهوه‌ای بوده و مناسب حرارت دهی نیستند. اما میزان حرارت دهی در روغن ارده تا این اندازه نیست و رنگ محصول نهایی گواه این مطلب است.

لازم به ذکر است روغن های حاصل از کنجد به دلیل خلوص و کیفیت بالا، نسبت به روغن های نامناسب موجود در بازار دارای قیمت بالاتری هستند، اما با صرف هزینه کمی بیشتر و جایگزین کردن یک روغن مفید، می توان هزینه های درمانی مربوط به مضرات ثابت شده روغن های ناسالم را کاهش داد. تهیه روغن ارده کنجد، معمولا از فروشگاه‌های معتبر امکان پذیر است.

آشپزی و تجربه طعمی دل انگیز با مصرف روغن ارده کنجد

روغن ارده کنجد ، به دلیل ویژگی های طعمی و محبوبیت بیشتر آن در میان بسیاری از مردم برای مصارف آشپزی استفاده می شود.

روغن ارده کنجد به دلیل طعم قوی‌تر و عطر و طعم دلپذیرآجیلی که دارد در انواع رسپی‌ها مورد استفاده قرار می گیرد. در حقیقت زمانی که از اسم روغن کنجد در تهیه رسپی‌ها استفاده می کنیم بی شک منظور روغنی است که از کنجد تفت داده شده حاصل می‌شود. با نگاهی به آشپزی آسیایی متوجه می شویم که این روغن جزء جدایی ناپذیر آشپزی آسیایی و چینی است.

همچنین این روغن گزینه بسیار مناسبی برای افزودن به انواع سس ها و سالاد‌ها است و انتخاب مناسبی برای قرار گرفتن در سفره غذاست تا به عنوان یک روغن سالم و چاشنی انتهایی به غذاهایی مانند سوپ، لوبیا، نودل، سبزیجات پخته، پاپکورن و انواع دسر و غیره اضافه شود.

روغن کنجد تصفیه شده

مراحل تولید و استخراج

دانه های کنجد خام بدون هیچ فرآیند حرارتی اولیه، مستقیماً وارد دستگاه پرس سرد می شوند. در این روش، فشار مکانیکی بالا بدون استفاده از حرارت یا مواد شیمیایی باعث استخراج روغن می شود. دمای فرآیند زیر ۴۰ درجه سانتی گراد باقی می ماند تا ویتامین ها، آنتی اکسیدان ها و اسیدهای چرب غیراشباع حفظ شوند. روغن حاصل بهتر است تحت روش تصفیه به دست بیاید تا ناخالصی ها جدا شوند. 

روغن ارده کنجد

مراحل تولید و استخراج

دانه های کنجد ۸ تا ۱۲ ساعت در آب خیسانده می شوند تا نرم شوند. سپس دانه ها در دمای بالا (حدود ۲۵۰-۳۰۰ درجه سانتیگراد) تفت داده می شوند تا رطوبت آنها کاملاً از بین برود و عطر و طعمی شبیه آجیل بگیرند. در ادامه دانه های بو داده به خمیر ارده تبدیل می شوند. در مرحله استخراج، ارده تحت فشار قرار می گیرد تا روغن آن جدا شود. این مرحله ممکن است با افزودن آب همراه باشد تا روغن راحت تر جدا گردد.

نکته: روغن کنجد به دلیل عدم استفاده از حرارت در مراحل اولیه، رنگ روشنتر و طعم ملایم تری دارد، در حالی که روغن ارده کنجد به دلیل بو دادن، تیره تر و عطر قوی تری دارد.

تفاوت در طبع (مزاج)

روغن کنجد

• طبع سرد و خشک دارد.
• مناسب برای افراد با مزاج گرم (صفراوی یا دموی) که علائم گرمی مانند گرگرفتگی، جوش یا التهاب دارند.
• مصرف آن در فصول گرم سال توصیه می شود.

روغن ارده کنجد

• طبع گرم و تر دارد.
• برای افراد با مزاج سرد (بلغمی یا سوداوی) که از سردی معده، درد مفاصل یا کمبود انرژی رنج می برند، مفید است.
• در زمستان یا برای بهبود بیماری های ناشی از سردی مانند آرتروز کاربرد دارد.

جمع بندی و نتیجه گیری

روغن‌ها انواع مختلفی دارند و می توانند در دسته روغن‌های مضر و یا روغن‌های سالم طبقه بندی شوند. روغن ارده کنجد سرشار از چربی‌های غیر اشباع است و برای سلامت قلب و عروق بسیار مفید است. استفاده از روغن‌های سالم و مفید می تواند فواید بسیاری برای ما داشته باشد از جمله، طبع گرم و تر روغن ارده کنجد باعث لاغری می شود. از این رو افرادی که می‌خواهند از رژیم غذایی سالمی بهره‌مند شوند، می توانند از روغن ارده کنجد مصرف کنند و نگران اضافه وزن خود نباشند.